Spring naar inhoud

Resultaten

Innoveren

De NOM brengt bedrijven, kennisinstellingen en overheden samen om deze kracht te benutten en te vertalen naar concrete innovaties en economische groei.

Dat doen we op twee manieren. Enerzijds door het ontwikkelen en versterken van innovatie-ecosystemen waarin partijen samenwerken rond strategische thema’s zoals agri & food, energie, water, groene chemie, life sciences & health en autonome en digitale systemen. Anderzijds via business development, waarbij we bedrijven en consortia ondersteunen bij het ontwikkelen, financieren en realiseren van innovatieprojecten.

Met deze inzet dragen we bij aan belangrijke transities in de economie en samenleving: van een lineaire naar een circulaire economie, van analoog naar digitaal en van zorg naar positieve gezondheid.

Ecosystemen

In Noord-Nederland is veel innovatiekracht aanwezig. De NOM brengt deze kracht samen in sterke ecosystemen waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden gezamenlijk werken aan oplossingen voor maatschappelijke en economische vraagstukken. Onze rol ligt bij het begeleiden van innovatieve koplopers en het ontwikkelen van innovatieprojecten die bijdragen aan duurzame groei en structurele versterking van de regionale economie. 

Rekening houdende met de volgende transities:

  • Duurzaam: van lineaire na circulaire economie 

  • Slimmer: van analoog naar digitaal

  • Gezonder: van zorg naar positieve gezondheid

Binnen de ecosystemen die we ontwikkelen ontstaan vaak nieuwe samenwerkingen, projecten en startups. Daar waar nodig versterkt de NOM deze ontwikkelingen door ecosysteem-interventies op te zetten. Hierbij gebruiken we het door prof. Erik Stam ontwikkelde model rondom Regionale Ecosystemen. 

Terugblik op 2025

In het afgelopen jaar heeft het team Innoveren samen met partners in de verschillende ecosystemen tien innovatieprojecten ontwikkeld met een totale waarde van € 60 miljoen.

Met de vijf innovatieprojecten NNL koploper in het verminderen van medicijnresten in water, Noord-Nederland Verdient Circulair 2.0, Sprong Verduurzaming in de Chemie, Nextcarb en H2Business dragen we een steentje bij aan de transitie van een lineaire naar een circulaire economie. De vier innovatieprojecten UNITE, AI-Hub NNL 2.0, Navion en EDIH-NNL 2.0 verstevigen de transitie van analoog naar digitaal. Tot slot zet het innovatieproject Ondernemend in Leefstijl vooral in op de transitie van zorg naar positieve gezondheid.

Het effect van de zeven interventies op het innoverend vermogen binnen de diverse ecosystemen is op korte termijn moeilijk te kwantificeren. Wij zijn er echter van overtuigd dat we met deze interventies de elementen leiderschap, netwerken, formele instituties en fysieke infrastructuur binnen onze ecosystemen hebben versterkt.

In 2025 is de samenwerking tussen de sectorteams van de NOM en de drie noordelijke provincies verder geïntensiveerd. Elk kwartaal vonden strategische overleggen plaats, niet als formeel rapportagemoment maar als gezamenlijk gesprek over richting en ambitie. De centrale vraag daarbij was steeds: welke koers willen we varen binnen dit thema en welke rol past daarbij voor de regio? Deze aanpak kwam onder meer tot uiting bij complexe transitiethema’s zoals Carbon Capture & Utilisation (CCU). Samen met provincies, bedrijven en kennisinstellingen is verkend welke toepassingen realistisch en kansrijk zijn voor Noord-Nederland. Door experts te betrekken en partijen vroegtijdig te clusteren is gewerkt aan een gedeeld beeld van doelen en mogelijkheden.

Daarnaast is gewerkt aan samenhang tussen regionale ambities en landelijke ontwikkelingen, onder meer via de Nationale Technologie Strategie (NTS). Samen met andere regionale ontwikkelingsmaatschappijen is invulling gegeven aan veertien kansrijke waardeketens. De NOM richt zich daarbij op thema’s als autonome productie, groene chemie, life sciences & health en eiwittransitie. Deze inzet heeft geleid tot intensieve samenwerking met bedrijven, kennisinstellingen en overheden.

Met het aanstellen van een directeur Chemport Europe (duurzaam), een directeur Cognigron en een kwartiermaker INFINITECH (slimmer) hebben we de extra middelen vanuit Nij Begun ingezet om de transities verder aan te jagen. Tot slot is een specialist rondom Smart Energy Hubs (SEH) gefinancierd vanuit de extra middelen van KGG. Deze specialist richt zich op het aanjagen van nieuwe SEH-initiatieven en adresseert daarmee de actuele uitdagingen rondom netcongestie.

Ecosysteemontwikkeling: bouwen aan de triple helix

Binnen de innovatie-ecosystemen werkt de NOM vanuit een duidelijke triple-helixbenadering, waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden gezamenlijk optrekken. De inzet richt zich daarbij niet uitsluitend op het starten van projecten, maar juist op het versterken van de onderliggende bouwstenen van een ecosysteem. Denk aan kennisontwikkeling, leiderschap, infrastructuur, netwerken en het articuleren van marktvraag. Door deze elementen in samenhang te ontwikkelen ontstaat een stevig fundament voor duurzame innovatie en groei.

In 2025 kwam deze aanpak nadrukkelijk tot uiting binnen het HTSM-ecosysteem. Met de kick-off van INFINITECH is een belangrijke stap gezet richting de ontwikkeling van een regionaal kenniscentrum voor autonome systemen. Tegelijkertijd is met de oprichting van een gezamenlijke Industry Board een formeel klankbord ingericht voor het bedrijfsleven, waarmee structuur en continuïteit zijn aangebracht in de samenwerking. Ook is gewerkt aan het faciliteren van fysieke en digitale infrastructuur, onder meer via initiatieven rondom AI-voorzieningen.

Het Nationaal Congres Autonome Systemen vormde een belangrijk moment in het versterken van het netwerk binnen dit ecosysteem. Door internationale en nationale expertise samen te brengen is niet alleen kennis gedeeld, maar ook de positionering van Noord-Nederland als voorloper op dit thema verder versterkt. Vergelijkbare interventies zijn ingezet binnen andere ecosystemen, zoals life sciences & health en chemie, waar onder meer via programmatisch leiderschap en gerichte verbinding met bedrijven wordt gewerkt aan vertrouwen, focus en een gezamenlijke koers.

Vooruitblik naar 2026

In de komende periode blijft de NOM investeren in sterke, toekomstbestendige ecosystemen. De samenwerking binnen de Nationale Technologie Strategie wordt verder uitgebouwd, met extra aandacht voor thema’s waar Noord-Nederland een onderscheidende positie kan innemen. Ook wordt de samenwerking met provincies voortgezet in strategische sessies, gericht op gezamenlijke koersbepaling en lange termijn impact.

Daarnaast wordt ingezet op verdere ontwikkeling van clusters rondom autonome systemen, energie-innovatie en circulaire economie. Door bedrijven, kennisinstellingen en overheden structureel te verbinden, werkt de NOM aan ecosystemen die niet alleen innovatief zijn, maar ook schaalbaar en economisch duurzaam.

Business development

Innovatie krijgt pas echt waarde wanneer ideeën worden omgezet in concrete toepassingen. Binnen Business Development helpen we bedrijven bij het ontwikkelen, financieren en realiseren van hun innovaties. We ondersteunen startups en scale-ups bij hun groei, versterken de innovatiekracht van gevestigde bedrijven en zorgen ervoor dat vernieuwende ideeën sneller de markt bereiken. Dit doen we met maatwerkbegeleiding, gerichte programma’s en toegang tot een sterk netwerk. Door bedrijven op de juiste manier te verbinden met kennis, kapitaal en partners, proberen we innovatie mogelijk te maken.

Innovatieprojecten

Naast het ontwikkelen en versterken van ecosystemen speelt projectontwikkeling een centrale rol binnen Business Development. In 2025 werkte de NOM aan tien innovatieprojecten met een gezamenlijke omvang van circa € 60 miljoen. Deze projecten bevinden zich in verschillende sectoren, waaronder life sciences & health, hightech systemen en materialen, chemie en energie, en worden uitgevoerd in consortia van bedrijven, kennisinstellingen en overheden.

De innovatieprojecten zijn veelal voortgekomen uit bestaande ecosystemen en gezamenlijke agenda’s. Een deel van de projecten bevindt zich nog in de ontwikkelfase, waarin consortia worden gevormd, businesscases worden uitgewerkt en subsidieaanvragen worden voorbereid. Tegelijkertijd zijn meerdere projecten in 2025 gestart of verder gebracht richting uitvoering.

Binnen deze trajecten vervult de NOM een verbindende en aanjagende rol. Door partijen bij elkaar te brengen en samenhang te bewaken tussen projecten, ecosystemen en bredere regionale en nationale ambities, draagt de NOM bij aan structurele innovatie en economische versterking in Noord-Nederland.

Innovatieprojecten: stappen zetten in de transities

Binnen de innovatie-ecosystemen werkt de NOM vanuit een duidelijke triple-helix benadering, waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden gezamenlijk optrekken. De innovatieprojecten die we met de ecosysteempartners ontwikkelen dragen direct bij aan de transities in onze regio.

Noord-Nederland verdient Circulair 2.0 bouwt voort op het bestaande faciliterende CE-ecosysteem van Noord-Nederland en richt zich op opschaling, ketenaanpak en ecosysteembouw. De focusgebieden zijn de biobased en circulaire bouw, de circulaire maakindustrie, de circulaire consumptiegoederen, circulaire bedrijventerreinen, circulair inkoop & opdrachtgeven en circulair ondernemerschap. Al met al worden bedrijven in Noord-Nederland gesteund bij de circulaire transitie: grondstoffen optimaal benutten, milieudruk verlagen en nieuwe economische kansen realiseren.

UNITE Digital Health is een Europees innovatieprogramma dat als doel heeft een grenzeloos Europees digitaal zorginnovatie-ecosysteem te bouwen. Het project richt zich op het aanpakken van uitdagingen in de Europese gezondheidszorg door middel van digital deep-tech innovatie die inspelen op demografische veranderingen, vergrijzing en tekorten aan zorgpersoneel.

Noord-Nederland koploper in het verminderen van medicijnresten in water is een driejarig project waarin partijen uit watertechnologie, farmacie en zorg samenwerken aan concrete, praktijkgerichte innovaties om medicijnresten in (afval)water te verminderen. In dit project bundelen mkb, kennisinstellingen, zorginstellingen, waterschappen en overheden hun krachten om duurzame oplossingen te ontwikkelen met maatschappelijke én economische impact.

Duurzamer

5

lopende innovatieprogramma's

Gezonder

1

lopende innovatieprogramma's

Slimmer

4

lopende innovatieprogramma's

Venture development

Vanuit het reeds benoemde Founded programma krijgen wij de ruimte om het bestaande Market Readiness Programma (MRP) verder te ontwikkelen en in de ketenprogrammering beter aan te laten sluiten op de andere aanbieders van startup-begeleiding in de regio. Dit heeft geleid tot het Startup Readiness Programma (SRP).

Startup Readiness Programma (SRP)

Het Startup Readiness Programma richt zich op de eerste levensfase van de onderneming. Deze levensfase is cruciaal om de onderneming later consistent te laten groeien. De fase kent volgens het startup framework drie milestones. Het vernieuwde programma bestaat dan ook uit deze drie fasen:

  1. The early evangelist: het bewijs vinden van een unieke groep klanten die bereid is om het risico te nemen een oplossing te vinden voor een direct en acuut probleem.
  2. The problem solution fit: het bewijs dat jouw waardepropositie de beste oplossing is voor "the early evangelist".
  3. Market entry: de eerste verkoop tegen commerciële prijs en voorwaarden.

Investor Readiness Programma (IRP)

Het Investor Readiness Programma (IRP) helpt startups en scale-ups bij het aantrekken van investeringen door hen voor te bereiden op gesprekken met investeerders.

  • Doel: het IRP is gericht op het verbeteren van de investeringsgereedheid van bedrijven en het vergroten van hun kansen op succesvolle financiering.
  • Opzet: het programma combineert workshops en persoonlijke begeleiding, waarbij ondernemers worden geholpen bij:
    1. Het ontwikkelen van een investeringspropositie: bedrijven leren hoe ze een duidelijke en aantrekkelijke pitch kunnen opstellen.
    2. Het opstellen van gedetailleerde investeringsplannen: startups krijgen begeleiding bij het kwantificeren van hun financieringsbehoeften.
    3. Directe koppeling aan investeerders: via het netwerk van de NOM en Golden Egg Check worden bedrijven in contact gebracht met potentiële financiers.

In 2025 hebben in totaal 76 bedrijven deelgenomen aan een SRP of IRP traject. 

Legenda

Doelstelling

Gerealiseerd

Nieuwe innovatieprojecten

Doel

8

Gerealiseerd

10

Bedrijven in SRP of IRP traject

Doel

60

Gerealiseerd

76

​Aantal interventies ecosystemen

Doel

6

Gerealiseerd

7

Investeren

De NOM verstrekt risicodragend kapitaal aan kansrijke en maatschappelijk relevante startups en ondernemingen in Noord-Nederland. De NOM richt zich op bedrijven die bijdragen aan een duurzamer, gezonder en slimmer regionaal ecosysteem en die aantoonbaar groeipotentie hebben binnen onze focussectoren.

Onze financieringen variëren van € 50.000 tot maximaal € 5 miljoen per portfoliobedrijf en bestaan uit aandelenkapitaal, (converteerbare) leningen of een combinatie daarvan. Daarbij treedt de NOM nadrukkelijk op als co-investeerder. Samen met banken, private investeerders, investeringsfondsen, kredietunies en andere partners zorgen wij voor een solide financieringsstructuur en voldoende slagkracht om ondernemingen naar een volgende groeifase te begeleiden.

Legenda

Doelstelling

Gerealiseerd

Investeringen nieuw verstrekt/commitment

Aantal - doel

14

Aantal - gerealiseerd

15

Miljoen euro - doel

10,4

Miljoen euro - gerealiseerd

10,3

Vervolginvesteringen

Aantal - doel

13

Aantal - gerealiseerd

19

Miljoen euro - doel

6,2

Miljoen euro- gerealiseerd

12,9

Fondsinvesteringen nieuw verstrekt/commitment

Aantal - doel

2

Aantal - gerealiseerd

2

Miljoen euro - doel

3

Miljoen euro - gerealiseerd

1,3

Investeringen uit commitments voorgaande jaren

Miljoen euro - doel

0

Miljoen euro - gerealiseerd

9,5

Terugblik op 2025

Het investeringsklimaat bleef ook in 2025 uitdagend. Hoewel de rente zich stabiliseerde, bleef kapitaal in specifieke groeifases schaars. Geopolitieke ontwikkelingen, terughoudendheid bij private investeerders en langere doorlooptijden van investeringsrondes zorgden ervoor dat met name startups en scale-ups moeite hadden om vervolgfinanciering aan te trekken.

De NOM speelde hierop in door nadrukkelijker te sturen op portefeuilleversterking en strategische vervolginvesteringen. In plaats van uitsluitend te focussen op nieuwe instroom, lag de nadruk in 2025 op het begeleiden van bestaande participaties richting volgende groeifases. Dit betekende dat we opnieuw veel leads en cases hebben behandeld, waarbij scherp is geselecteerd op groeipotentie en regionale impact.

Het investeringsmandaat is in 2025 verhoogd van € 200.000 naar € 350.000. 

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Investeringen naar sector 2025
Agri & Food 8,8
Chemie 21,8
Watertechnologie 8
Energie 9,8
HTSM 11,4
ICT 16,4
LS&H 15,5
Maritiem 2,4
Overig 7,6

Investeringen naar sector (in %). Lees meer over sectoren in hoofdstuk 06 Sectoren.

In totaal zijn 17 nieuwe investeringen gerealiseerd, waaronder 2 fondsinvesteringen. Daarnaast zijn 19 vervolginvesteringen en 11 investeringen uit de Corona Herstel Middelen gerealiseerd. Dit betreft investeringen in bedrijven die reeds in onze portefeuille zaten. Dit telt op tot 47 investeringen in 2025. 

Er is 2025 een totale investeringsomvang (cash out) van € 27,1 miljoen gerealiseerd, inclusief uitzettingen uit bestaand commitment uit voorgaande jaren. Het bestaand commitment betreft een cash-out op eerder aangegane investeringsbesluiten en bijbehorende milestones en is vooraf geen doelstelling op geformuleerd. Daarnaast zijn er nieuwe committeringen aangegaan ter waarde van € 6,9 miljoen, die in de komende periode wordt uitgezet. Daarmee kwam het totale investeringsniveau in 2025 uit op € 34,0 miljoen (2024: € 31,8 miljoen).

Het investeringsvolume werd mede bepaald door enkele substantiële vervolginvesteringen, waaronder de doorfinanciering van Hydraloop, Vipio en Avantium. Hiermee heeft de NOM bestaande deelnemingen ondersteund in cruciale groeifases en, in sommige gevallen, bijgedragen aan het realiseren van grotere investeringsrondes.

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Investeringen naar grootte ≤€ 100k €100k - €300k €300k - €1 mln. ≥€1 mln.
2022 7 29 10 1
2023 9 20 15 7
2024 7 26 13 6
2025 17 19 22 4

Investeringen naar grootte ticket

Exits binnen ons portfolio

In 2025 heeft de NOM vier exits gerealiseerd. Twee daarvan betroffen verkopen voor een symbolisch bedrag en twee exits resulteerden in een positief rendement Deze exits hebben bijgedragen aan het vrijspelen van middelen voor nieuwe investeringen en onderstrepen het actieve portefeuillebeheer van de NOM.

Tegelijkertijd vonden er tien faillissementen/liquidaties plaats binnen de portefeuille. Vier ondernemingen hebben hun lening volledig afgelost, terwijl bij twee bedrijven een lening onder voorwaarden werd kwijtgescholden.

Van regionale drukkerij naar digitale dienstverlener

Data B. is een onderneming met diepe wortels in Noord-Nederland. Het bedrijf begon als traditionele drukkerij en bouwde een sterke positie op in het bedienen van overheden en maatschappelijke organisaties. In de loop der jaren veranderde het speelveld ingrijpend. Digitalisering, strengere eisen rondom dataveiligheid en de behoefte aan efficiëntere communicatieprocessen vroegen om een andere koers.

In nauwe samenwerking met de directie van Data B. is deze transitie ingezet. De focus verschoof van uitsluitend print naar het slim combineren van fysieke en digitale communicatiestromen. Inmiddels ondersteunt Data B. organisaties bij het volledig beheren van hun document- en mailprocessen: van digitale ontsluiting tot veilige verwerking, distributie en archivering. 

Een aansprekend voorbeeld hiervan is de rol die Data B. vervult bij verkiezingen. Hierbij zorgt het bedrijf ervoor dat stempassen tijdig, veilig en gecontroleerd worden geproduceerd en verspreid, waarbij digitale voorbereiding en fysieke verzending naadloos op elkaar aansluiten.

De NOM heeft DataB in deze ontwikkeling begeleid en ondersteund. Niet alleen met kapitaal, maar ook door mee te denken over strategische keuzes en groeistappen. Deze betrokkenheid bood ruimte om te investeren in nieuwe technologieën en processen, terwijl tegelijkertijd werd voortgebouwd op bestaande klantrelaties en de sterke regionale verankering van het bedrijf.

De ingezette koers wierp zijn vruchten af. DataB wist zijn marktpositie te versterken en groeide uit tot een toekomstbestendige onderneming met landelijke relevantie. Dit resulteerde in een succesvolle exit, waarbij de NOM haar aandelenbelang heeft verkocht. Daarmee werd een langdurige betrokkenheid bij een onderneming afgerond die zich binnen de portefeuille zichtbaar heeft ontwikkeld.

Na de exit blijft de NOM via een strategische lening verbonden aan DataB. Hiermee behoudt het bedrijf ruimte om verder te investeren in innovatie en digitalisering. DataB laat daarmee zien hoe een regionaal bedrijf, met gerichte ondersteuning en een duidelijke langetermijnvisie, kan uitgroeien tot een stabiele en moderne speler in een steeds verder digitaliserende omgeving.

Investeren met impact

Ook in 2025 hebben wij geïnvesteerd in een breed spectrum aan innovatieve startups, scale-ups en mkb-ondernemingen die bijdragen aan de versterking van de regionale economie. De ondernemingen waarin is geïnvesteerd opereren binnen onze focusgebieden duurzaam, gezond en slim en leveren een concrete bijdrage aan technologische innovatie en maatschappelijke transities in Noord-Nederland.

Hieronder volgt een overzicht van alle NOM-investeringen in 2025, zowel nieuwe participaties als vervolginvesteringen.

Investeringen in 2025

Groei & professionalisering

In 2025 verschoof de focus binnen Investeren nadrukkelijk naar actieve waardecreatie. Venture Development kreeg een centralere rol, waarbij naast kapitaalverstrekking sterker is ingezet op de ontwikkeling van bestaande participaties. Bij een aantal portfoliobedrijven is een pilot uitgevoerd met een consistency scan en aanvullende ondersteuning op het gebied van talent en organisatie. Hiermee verbreedt de NOM de rol van financier naar actieve partner in groei.

Onder de noemer professionalisering heeft de NOM in 2025 tevens het KYC-proces ingericht. Bij alle nieuwe financieringsaanvragen wordt sindsdien tijdens het due diligence-traject een KYC-check uitgevoerd. Hiermee is het risicobeheer verder aangescherpt en sluit het proces beter aan bij geldende wet- en regelgeving en interne governance-eisen.

Ook in de eerdere ontwikkelingsfasen van ondernemingen is verdere versterking gerealiseerd. Future Tech Ventures kende een sterk eerste jaar met kleinere tickets in vroege TRL-fasen, in samenwerking met meerdere partners. Hier verwacht de NOM op termijn de vruchten van te plukken.

Impact in ons portfolio

Duurzamer

8

Ondernemingen

Gezonder

1

Ondernemingen

Slimmer

8

Ondernemingen

Vooruitblik naar 2026

In 2026 verschuift de nadruk binnen Investeren verder van groei in volume naar versterking van waarde binnen de bestaande portefeuille. Venture Development krijgt hierin een centrale rol. De NOM intensiveert het portfoliobeheer en zetten gerichter in op het ondersteunen van ondernemingen bij strategische keuzes, organisatieontwikkeling en voorbereiding op vervolgrondes.

Het sectorgericht werken binnen duurzaam, gezond en slim blijft leidend, waarbij de NOM actief inspeelt op regionale economische en maatschappelijke transities. Tegelijkertijd vraagt de afgenomen vrije ruimte om scherpe prioritering en zorgvuldig kapitaalmanagement.

De in 2025 doorgevoerde verhoging van het investeringsmandaat biedt in 2026 de ruimte om snelle te handelen richting ondernemingen in een vroege ontwikkelingsfase. Tevens kan de NOM hierdoor beter aansluiten op kleinere financieringsbehoeften en bedrijven in een vroeg stadium intensiever begeleiden via Venture Development.

Deze verruiming draagt bij aan een logische opbouw binnen het investeringslandschap, waarin de verschillende instrumenten elkaar versterken en beter op elkaar aansluiten. Zo wordt de slagkracht van de NOM binnen het regionale innovatie-ecosysteem verder vergroot.

Het Impact & ESG-programma wordt verder geïntegreerd in onze besluitvorming en portefeuilleanalyse, zodat maatschappelijke waarde en financiële prestaties structureel in samenhang worden beoordeeld.

Meten van impact binnen investeringsportefeuille

In 2025 is de impactmeting verder opgeschaald binnen de portefeuille. Waar in 2024 is gestart met een eerste nulmeting onder een beperkte groep ondernemingen, is de uitvraag dit jaar breder uitgerold. In 2025 hebben 63 van de 160 uitgevraagde ondernemingen onze impactvragenlijsten ingevuld.

Impact pathway: inzicht in maatschappelijke waarde

De impact pathway helpt inzicht te krijgen in de maatschappelijke impact van een onderneming. De vragenlijst richt zich op de impact, output en outcome van de bedrijfsactiviteiten en sluit af met de relevante SDG’s. Hiermee creëert elke onderneming haar eigen waardecreatiemodel, zoals de NOM dit ook in haar jaarplannen en jaarverslagen presenteert.

De uitgevraagde ondernemingen zijn actief binnen de volgende SDG’s:

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Verschillende SDG's Aantal
Klimaatactie 24
Schoon water en sanitaire voorzieningen 13
Goede gezondheid en welzijn 21
Duurzame steden en gemeenschappen 12
Betaalbare schone energie 14
Leven onder water 8
Industrie, innovatie en infrastructuur 35
Verantwoorde consumptie en productie 17
Fatsoenlijk werk en economische groei 15

63 uitgevraagde ondernemingen zijn actief in verschillende SDG's. Voorbeeld: van de 63 ondernemingen houdt 9% zich bezig met 'Betaalbare schone energie'.

Het zwaartepunt bij deze 63 ondernemingen ligt op Industrie, Innovatie en Infrastructuur (SDG 9), Goede gezondheid en welzijn (SDG 3) en Klimaatactie (SDG 13).

Industrie, Innovatie en Infrastructuur (SDG 9)

SDG 9 richt zich op het bevorderen van duurzame industrie, innovatie en infrastructuur, met als doel economische ontwikkeling te versnellen en veerkrachtige, inclusieve samenlevingen te ondersteunen.

Goede gezondheid en welzijn (SDG 3)

SDG 3 beoogt het waarborgen van een goede gezondheid en het bevorderen van welzijn voor alle leeftijden, met nadruk op preventie, universele gezondheidszorg en vermindering van sterfte.

Klimaatactie (SDG 13)

SDG 13 roept op tot dringende actie tegen klimaatverandering en de impact ervan, door middel van mitigatie, aanpassing en bewustwording op alle niveaus.

Een nadere toelichting op alle SDG's kunt u vinden via de volgende link: https://www.sdgnederland.nl/de-17-sdgs/

Environmental, Social, Governance (ESG)

Met ESG wordt in algemene zin nagestreefd om alle niet-financiële risico's en kansen in beeld te brengen, die inherent zijn aan de dagelijkse activiteiten van een onderneming. Dit brengt de NOM in kaart middels een vragenlijst, bestaande uit 22 kwalitatieve meerkeuzevragen bedoeld om inzicht te krijgen in de bewustwording en volwassenheid van ondernemingen ten aanzien van ESG. Denk hierbij aan vragen over diversiteit, duurzaamheid, cybersecurity en diverse milieu-gerelateerde onderwerpen.

De resultaten van de vragen worden weergegeven in diverse scores (zie hieronder). De scores op onderstaande onderdelen zijn specifiek per bedrijf en op totaal niveau beschikbaar voor de NOM en worden weergegeven in percentages. Richting onze stakeholders wordt dit op een totaal niveau gerapporteerd. De uitvraag bij 63 ondernemingen heeft tot de volgende score geleid:

Impactoriëntatie

79,49 %

De mate waarin de startup/het bedrijf zich richt op het creëren van positieve maatschappelijke impact. Deze vraag sluit aan bij het Impact Pathway.

Strategie & Beleid

20,99 %

De mate waarin de startup/het bedrijf strategieën en beleid heeft geïmplementeerd die gericht zijn op ESG.

Bestuur & Risico

19,59 %

De mate waarin de startup/het bedrijf zijn ESG-risico's beheert en ESG-governancestructuren heeft opgezet.

Externe rapportage

9,86 %

De mate waarin de startup/het bedrijf extern rapporteert over ESG.

Implementatie & Monitoring

23,16 %

De mate waarin de startup/het bedrijf ESG-initiatieven aanstuurt en prestaties meet met behulp van KPI's en data.

Gemiddeld

30,62 %

Gemiddelde van de vijf andere statistieken.

In 2024 is de metingsystematiek ondergebracht in een softwareoplossing van een externe partij, waarmee de eerste uitvragen en analyses zijn uitgevoerd. Deze partij heeft in 2025 aangekondigd haar activiteiten in het eerste kwartaal van 2026 te beëindigen. Als eigenaar van de data beschikt de NOM inmiddels over alle gegevens van deelnemende bedrijven en de uitgevoerde metingen.


Internationaliseren

Vestigen in het Noorden

Als NOM helpen we bedrijven uit binnen- en buitenland die zich hier willen vestigen. We brengen onze TopDutch regio proactief onder de aandacht, met de focus op het waardegericht acquireren van bedrijven en start-ups die passen in onze ecosystemen. 

Legenda

Doelstelling

Gerealiseerd

Vestigen (High Value) bedrijven in Noord-Nederland

Doel

6

Gerealiseerd

9

Investor Relations gesprekken

Doel

130

Gerealiseerd

107

Terugblik op 2025

In 2025 heeft de NOM binnen het programma Internationaliseren verder gebouwd aan een aantrekkelijk en toekomstbestendig vestigingsklimaat voor internationale en nationale bedrijven. Net als in voorgaande jaren lag de focus, mede via het Missing Link-programma, nadrukkelijk op het aantrekken en behouden van zogenoemde high-value bedrijven. Dit zijn ondernemingen die niet alleen investeren en werkgelegenheid creëren, maar ook structureel bijdragen aan innovatie, verduurzaming en de versterking van regionale ecosystemen. In aanvulling hierop kan het voorkomen dat we ook medium-value bedrijven begeleiden in de vestiging in Noord-Nederland.

Deze waardegerichte benadering kwam tot uiting in de sectorale focus op onder meer watertechnologie, chemie, energie, circulaire economie en agri & food. Binnen deze sectoren is actief gezocht naar bedrijven die aansluiten bij bestaande kennisclusters en die een langetermijnbinding met Noord-Nederland nastreven. Tegelijkertijd bleef aandacht voor het behoud en de doorontwikkeling van bestaande bedrijven, onder andere door het tijdig signaleren van knelpunten en groeibelemmeringen.

Van volume naar waarde: verdere verdieping

De in eerdere jaren ingezette strategische verschuiving van ‘volume naar waarde’ is in 2025 verder verdiept. Waar acquisitie vooral werd beoordeeld op aantallen vestigingen en fte’s, ligt de nadruk nu sterker op de kwaliteit van vestigingstrajecten en de bijdrage van bedrijven aan innovatie, duurzaamheid en regionale samenwerking. Deze aanpak vraagt om zorgvuldige selectie, intensieve gesprekken en een nauwere verbinding met regionale partners en ecosystemen.

Deze koers vertaalt zich in een goed gevulde pijplijn met een breed palet aan lopende trajecten. Gedurende het jaar waren circa zestig actieve projecten in beeld, variërend van internationale scale-ups tot gevestigde industriële spelers. In meerdere gevallen vormden Fact Finding Trips een belangrijk instrument om bedrijven kennis te laten maken met het Noord-Nederlandse ecosysteem en om de wederzijdse match zorgvuldig te toetsen.

Een aansprekend voorbeeld is de verdere ontwikkeling van de WaterCampus in Fryslân als internationaal knooppunt voor watertechnologie. Ook in 2025 fungeerde de campus als belangrijk visitekaartje voor de regio en wist zij internationale partijen aan te trekken die hun R&D-activiteiten of Europese markttoegang in Noord-Nederland willen organiseren

Landingen en behoud van werkgelegenheid

In 2025 zijn meerdere concrete landingen gerealiseerd. Zo vestigde ChainCraft zich nabij Ter Apelkanaal, waar het bedrijf circulaire chemische producten produceert op basis van reststromen uit de agro-industrie. Met deze vestiging gaat een aanzienlijke investering gepaard en ontstaat nieuwe hoogwaardige werkgelegenheid. Ook ALPLA vestigde zich in Noord-Nederland. In samenwerking met het NTCP werkt het bedrijf aan de ontwikkeling van een nieuwe recyclingoplossing voor food-safe verpakkingen. De koppeling met kennisinstellingen en het regionale ecosysteem, waaronder DEI+, illustreert hoe internationale bedrijven via gezamenlijke ontwikkeltrajecten langdurig worden verbonden aan de regio.

Daarnaast zijn meerdere internationale watertechnologiebedrijven geland, waaronder Cobalt Water en Imagine H2O Europe. Deze bedrijven dragen niet alleen bij aan directe werkgelegenheid, maar versterken ook het innovatieve profiel van de regio en de samenwerking met kennisinstellingen zoals Wetsus in Leeuwarden.

Naast nieuwe vestigingen speelde behoud van bestaande bedrijvigheid een belangrijke rol. Door de investering van het Indonesische bedrijf Musim Mas kon een faillissement van Dutch Glycerine Refinery worden voorkomen en bleef bestaande werkgelegenheid behouden. Tegelijkertijd is geïnvesteerd in de modernisering van de faciliteit, waarmee de basis is gelegd voor toekomstbestendige productie.

De vestiging en groei van 7 high-value en 2 medium-value bedrijven leidt naar verwachting tot circa 170 nieuwe en behouden arbeidsplaatsen in Noord-Nederland.

Cobalt Water: investeren en internationaliseren versterken elkaar

In 2025 vestigde de Amerikaanse startup Cobalt Water zich op de WaterCampus in Leeuwarden. Het bedrijf ontwikkelt technologie voor het efficiënt en duurzaam hergebruik van industrieel water en ziet Noord-Nederland als strategische locatie voor de verdere uitbouw van zijn Europese activiteiten.

Cobalt Water kwam via de internationaliseringsactiviteiten van de NOM in beeld. In de verkennende fase ondersteunde de NOM het bedrijf bij het leren kennen van het Noord-Nederlandse watertechnologie-ecosysteem en bij het maken van een zorgvuldige locatiekeuze. In dit geval de provincie Fryslân. De combinatie van de WaterCampus, de aanwezigheid van Wetsus en de sterke concentratie van kennisinstellingen en bedrijven gaf daarbij de doorslag.

Parallel aan het vestigingstraject is vanuit de NOM ook gekeken naar mogelijkheden voor investering. Daarmee kwamen investeren en internationaliseren samen. De investering in Cobalt Water betekende bovendien een primeur: niet eerder investeerde de NOM in een internationaal bedrijf dat zich vanuit het buitenland in Noord-Nederland vestigde. Deze stap markeert een verdere verbreding van de investeringspraktijk, passend bij de waardegerichte acquisitiestrategie.

De NOM vervulde een verbindende rol door Cobalt Water te koppelen aan relevante partners binnen het ecosysteem en door mee te denken over opschaling, verdere technologieontwikkeling en markttoegang in Europa. Met de keuze voor Leeuwarden versterkt Cobalt Water zijn positie richting de Europese markt, terwijl Noord-Nederland wordt verrijkt met internationale kennis en innovatiekracht op het gebied van watertechnologie.

De vestiging van Cobalt Water laat zien hoe investeren en internationaliseren elkaar versterken en samen leiden tot duurzame economische en innovatieve impact voor de regio.

Duurzamer

4

Landingen

Gezonder

0

Landingen

Slimmer

3

Landingen

Vooruitblik op 2026

De resultaten over 2025 laten zien dat Internationaliseren zich verder ontwikkelt tot een geïntegreerd programma waarin vestiging, innovatie en internationale samenwerking samenkomen. Met een goed gevulde pijplijn, concrete landingen, een actieve internationale positionering en een stevig fundament onder ChallengeBase is de basis gelegd om deze lijn in de komende jaren verder te verdiepen en te bestendigen.

Internationaal groeien

World Expo Osaka en ChallengeBase

De World Expo in Osaka markeerde een belangrijk moment in de internationale positionering van Noord-Nederland. De aanwezigheid in Japan bouwt voort op bestaande relaties. In de provincie Groningen zijn circa vijftien bedrijven actief met een Japanse moedermaatschappij, waarbij Japanse bestuurders of directieleden vaak nauw betrokken zijn.

Tijdens de activiteiten rondom de World Expo kwamen Japanse en Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en overheden samen. Twee gedeputeerden namen deel aan de missie, wat bijdroeg aan het verdiepen van bestuurlijke en economische relaties met grote Japanse bedrijven. Tien Japanse CEO’s kwamen gezamenlijk bijeen. Het algemene geluid vanuit deze groep was dat zij niet eerder op deze manier zo dicht bij elkaar waren gebracht rondom innovatie en samenwerking in Nederland. Dit leidde tot concrete vervolggesprekken en brede media-aandacht in zowel Japan als Nederland

De NOM zet in op het versterken van de relatie met gevestigde partijen, waaronder ook deze Japanse bedrijven. Daarbij is expliciet de koppeling gelegd met challenge-based innoveren. Japanse partijen in de regio met een urgent technisch innovatievraagstuk toonden duidelijk interesse in deelname aan challenges als opdrachtgever. Twee partijen, UCC en Teijin Aramid, vonden een innovatiepartner via challenge-based innovatie. De TopDutch Innovation Challenge en het Road2Osaka-traject bevestigden het succes van deze werkwijze en de vraag naar een structurele challenge organisatie: ChallengeBase. 

De verdere ontwikkeling van ChallengeBase was in 2025 een belangrijk speerpunt binnen Internationaliseren. Na de lancering in januari 2025 is ingezet op professionalisering, zichtbaarheid en opschaling. ChallengeBase fungeert als schakel tussen publieke en private vraagstukken en innovatieve oplossingen uit het bedrijfsleven en de startup-wereld.

Investor Relations: structurele dialoog met bedrijven

Het Investor Relations-programma vormde in 2025 opnieuw een belangrijk instrument om structureel inzicht te krijgen in het ondernemingsklimaat in Noord-Nederland. In gesprekken met zowel buitenlandse als Nederlandse bedrijven kwamen terugkerende thema’s naar voren, zoals netcongestie, energieprijzen en de beschikbaarheid van technisch talent. Tegelijkertijd spraken bedrijven hun waardering uit voor het woon- en leefklimaat in de regio.

In vergelijking met eerdere jaren lag de nadruk in de gesprekken sterker op innovatievraagstukken en strategische uitdagingen. Deze verdieping sluit aan bij de ambitie om bedrijven niet alleen te faciliteren bij vestiging en groei, maar hen ook actief te verbinden aan innovatieprogramma’s, challenges en samenwerkingen binnen de regio. De uitkomsten van de gesprekken over 2024 zijn in 2025 besproken in de Raad van Commissarissen en de Aandeelhoudersvergadering en vormen mede input voor beleidsmatige keuzes en prioriteiten binnen de NOM.

Trade Relations en internationale positionering

Binnen het Trade Relations-programma lag in 2025 de nadruk op het ondersteunen van Noord-Nederlandse bedrijven bij hun internationale ambities en het versterken van handelsrelaties met strategische regio’s. Duitsland en Scandinavië bleven belangrijke doelmarkten, terwijl ook Japan en de Verenigde Staten nadrukkelijk in beeld waren.

Noord-Nederlandse bedrijven namen deel aan diverse internationale beurzen en handelsmissies, waaronder CES in Las Vegas, BIO in Boston en WEFTEC in Chicago. Deze activiteiten droegen bij aan nieuwe leads, samenwerkingskansen en een grotere internationale zichtbaarheid van de regio. Daarnaast is intensief gewerkt aan de voorbereiding en uitvoering van activiteiten rondom de World Expo in Osaka.

Parallel hieraan werd ingezet op het versterken van de exportgereedheid van bedrijven. Samen met partners, waaronder de Oranjewoud Export Academy, is verkend hoe een Export Readiness Program kan bijdragen aan het vergroten van de internationale slagkracht van met name startups en scale-ups.

Vooruitblik op 2026

Voortbouwend op de uitgangspunten van het NOM Trade programma en de lopende activiteiten van 2025, gaan we in 2026 een verdere inhoudelijke slag maken met betrekking tot exportondersteuning voor het noordelijk MKB. Daarbij zal de formatie voor Trade, nadat er in 2025 enkele wisselingen in het team hebben plaatsgevonden, weer op sterkte worden gebracht.

Belangrijke KPI’s zijn wederom de 90 Trade Relations gesprekken die moeten worden gevoerd met een aantal gerichte doelgroepen in het noordelijk mkb en het realiseren van een toename van Noord-Nederlandse MKB bedrijven aan diverse handelsmissies. Hierbij leggen we de focus op thema's als Energie (Duitsland), LS&H (VS), Maritiem (Duitsland, Nordics) en Duurzaam Gebouwde Omgeving (Duitsland, Nordics, VK). Opnieuw dragen de gelieerde eerstelijnsorganisaties in Noord-Nederland substantieel bij aan de de uitvoering en doorontwikkeling van het Trade Relations Programma, als ook aan de organisatie van relevante activiteiten op het gebied van exportondersteuning.

Gedurende 2025 zijn we samen met de provincie Groningen een verkenning gestart naar de exportkansen voor de maritieme maakindustrie naar Duitsland. Met ondersteuning van o.m. NBSO-Hamburg hebben we verkennende gesprekken gestart met een consortium bestaande uit het Noord Duitse maritieme cluster, Innovation Norway en Danske Maritime. We zijn nu in een fase beland waarin we een MoU hebben ondertekend en de gesprekken hebben geïntensifieerd om te komen tot specifieke innovatie kansen voor de maritieme bedrijven in onze regio’s. Het doel is om in 2026 een aantal webinars en een eerste handelsmissie te organiseren naar Duitsland. Daarbij zoeken we ook samenwerking met andere TINL-partners vanuit een werkgroep rondom maritiem maakindustrie.

Legenda

Doelstelling

Gerealiseerd

Bedrijven informeren over exportmogelijkheden

Doel

90

Gerealiseerd

91

Bedrijven mee op handelsmissie

Doel

70

Gerealiseerd

102

Financiële resultaten in het kort

Onze inkomsten bestaan uit rente, dividenden en de verkoop van (ons belang in) portfoliobedrijven. Het boekjaar 2025 hebben wij afgesloten met een winst van € 2,5 miljoen (2024: € 0,4 miljoen positief).

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Resultaat Investeringen Innoveren en acquireren
2021 40,2 0,1
2022 11,1 -0,3
2023 -1,1 -0,1
2024 0,8 -0,4
2025 2,5 0

Resultaatontwikkeling NOM voor belasting (in € miljoen)

Benaderde Marktwaarde (BMW)

De benaderde marktwaarde (BMW) van ons investeringsportfolio is met € 4 miljoen gedaald naar een bedrag van ca. € 66 miljoen. Deze daling is met name ontstaan vanwege de verkoop van twee bedrijven met een stille reserve.

Vermogensontwikkeling

Om risicodragend kapitaal te kunnen verstrekken is door de aandeelhouders kapitaal ingebracht. De aandeelhouders stellen als eis dat de koopkracht van het door hen beschikbaar gestelde vermogen in stand blijft. Dat wil zeggen dat de NOM na aftrek van haar kosten in vijfjarig perspectief een rendement boekt dat tenminste gelijk is aan het inflatiepercentage (doelvermogen). Het beschikbaar gestelde vermogen verhoogd met de inflatiecorrectie en minus dividenduitkeringen wordt aangemerkt als doelvermogen. 

De nieuw overeengekomen 5-jaarsperiode loopt van 1 januari 2021 tot 1 januari 2026. Het doelvermogen per 1 januari 2021 is vastgesteld op € 76,9 miljoen en is overeenkomstig met het vermogen bij aanvang van 2021 en is omhoog bijgesteld vanwege een agiostorting van de Aandeelhouders inzake Corona Herstel Middelen, ten hoogte van € 23,4 miljoen, tot € 100,3 miljoen. 

Ultimo 2025 is het vermogen gegroeid tot € 152,8 miljoen. De stijging komt met name door positieve resultaten in 2021 en 2022. Hierdoor ligt het totale vermogen ultimo 2025 boven het geïndexeerde doelvermogen (€ 119,6 miljoen), waarmee aan de doelstelling van de aandeelhouders wordt voldaan.

Meer informatie over onze financiële resultaten is te lezen in de jaarrekening.

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

  Vermogen Doelvermogen
2021 140,5 77,59999999999999
2022 151,2 85,4
2023 150,0 112,0
2024 150,4 115,7
2025 152,8 119,6

Financiële instrumenten

Algemeen

De NOM maakt in de normale bedrijfsuitoefening gebruik van financiële instrumenten die in de balans zijn opgenomen. De NOM handelt niet in deze financiële instrumenten en heeft procedures en gedragslijnen om de omvang van het kredietrisico bij elke tegenpartij of markt te beperken. Bij het niet-nakomen door een tegenpartij van aan de NOM verschuldigde betalingen blijven eventuele daaruit voortvloeiende verliezen beperkt tot de waarde van de desbetreffende posten. Daarnaast zijn er geen kosten voor onderzoek of ontwikkeling gemaakt.

Kredietrisico

De vorderingen uit hoofde van leningen zijn niet in overwegende mate geconcentreerd bij één of enkele participaties en overige ondernemingen. Bij deze leningen is sprake van een vast rentepercentage over de gehele looptijd. De leningen worden aangehouden tot het einde van de looptijd. De onderneming heeft derhalve als beleid om geen afgeleide financiële instrumenten te gebruiken om (tussentijdse) rentefluctuaties te beheersen.

Renterisico

Het renterisico is beperkt tot eventuele veranderingen in de marktwaarde van opgenomen en uitgegeven leningen.

Marktwaarde

De marktwaarde van de in de balans verantwoorde leningen, liquide middelen en kortlopende schulden, benadert de boekwaarde ervan.

Dilemma: balans tussen risicovolle investeringen en rendement

Onze resultaten moeten in meerjarig perspectief gezien worden. De NOM investeert in kansrijke, innovatieve ondernemingen en is daarmee een risicofinancier. Wij investeren vaak daar waar de markt het (nog) niet aandurft. Daarom hebben wij te maken met een hoog risicoprofiel en onvoorspelbaarheid bij onze portfoliobedrijven. 

Ook zijn we voor een langere periode betrokken bij onze portfoliobedrijven, gemiddeld zo'n zeven jaar. Ons financiële resultaat wordt sterk beïnvloed door de verkoop van participaties. Wij weten van tevoren niet, wanneer deze plaats zullen vinden. Vaak laat rendement op een investering daardoor een aantal jaren op zich wachten. Het kan ook voorkomen dat een investering niet succesvol uitpakt.